Endokrinoloji ve Diyabet Nedir?

 

 

Diyabette Beslenme 

Vücudumuzun temel enerji gereksinimi karbonhidratlar ile sağlanır. Karbonhidratlarının emilimi olması için glikoza dönüşümü gerekir. Hücrelerin bu glikozu kullanabilmesi için insülin hormonuna ihtiyaç vardır. İnsülin hormonu yeterli derecede vücutta bulanmazsa glikozun enerji olarak kullanımı da olmayacaktır. İnsülin yokluğunda kanda glikoz birikir ve kan şekerinin yükselmesine neden olur

Diyabetli bireylerin, glisemi, dislipidemi ve kan basıncı değerlerinde iyileşme sağlaması için yaşam tarzlarında enerji, doymuş ve trans yağlar, kolesterol ve sodyum alımını azaltmalarını ve fiziksel aktivitelerini artırmalarını hedefleyen beslenme listesi uygulanmalıdır. Kişiye özel hazırlanmış bir beslenme programı diyabetlilerin sağlıklı ve kaliteli bir yaşam tarzı gösterebilmeleri için tedavinin temelini oluşturmaktadır. İyi bir beslenme planı kan şeker seviyelerini normal düzeylerde tutmaları için önemlidir.

Beslenme planı hazırlanırken en önemli nokta diyabetli kişinin vücut ağırlığını korumaya veya kilolu ise ağırlık kaybına yönelik diyet listesi olmalıdır.

Beslenme planı yeterli ve dengeli olacak şekilde hazırlandığında ve birey uygularsa kan şekeri normal seviyelerde kalır.

 

Karbonhidratlar
Toplam alınan günlük kalorinin yaklaşık % 50- 60 karbonhidratlardan sağlanmalıdır.
Lif oranı yüksek, rafine olmamış, kepekli ekmek, kepekli pirinç, makarna kurubaklagiller gibi kompleks karbonhidratlar tercih edilmelidir.

 

Şeker
Meyveden gelen şeker, saf şekere göre kan şekerini daha az yükseltir. Bu nedenle yanında proteinli bir besin ile meyve tüketilmesi ara öğünlerde tercih edilmelidir, kabuğu ile yenebilen meyvelerin soyulmadan yenilmesi lif açısından iyi olur ve kan şekerinin hızlı yükselmesini engeller.

 

Proteinler
Günlük alınan toplam kalorinin % 12- 15’i proteinlerden gelecek şekilde olmalıdır.

Haftada iki veya daha fazla porsiyon omega-3 yağ asitlerini içeren balık tüketimi önerilmelidir.

 

Yağlar
Günlük alınan enerjinin % 30’u yağlardan gelecek olmalıdır. Doymuş yağ yerine doymamış yağların tüketimini artırın. Sebze yemeklerine yağ miktarını 1 kg sebzeye 2 yemek kaşığı sıvıyağ olacak şekilde pişirebilirsiniz.

 

Lif
Vücut tarafından emilmedikleri içinde kompleks karbonhidratlar, karbonhidrat emilimini yavaşlatarak kan şekerinin hızla yükselmesini engeller
Meyveler, sebzeler ve kuru baklagiller posadan zengin besin öğeleridir.
Günlük alınan posa miktarı 20- 30 gram olmalıdır.

 

Diyabette Fiziksel aktivite ile
Vücut ağırlığı normal düzeyde tutulur veya azalma sağlanır
Kan şekeri normal düzeye geldikçe, ilaçlara olan gereksinimi azalır.
Kolesterol ve trigliserit düşer.
HDL kolesterolü (iyi kolesterol) yükseltir, LDL kolesterolü (kötü kolesterol) düşürür.
Fiziksel aktivite esnasında salgılanan endorfin hormonu salgılnarak, bireyin kendini mutlu hissetmeleri sağlanır.
Eğer diyabetli iseniz bir egzersiz programına başlamadan önce mutlaka doktorunuzla aktivitenin türünü konuşmalısınız.

 

Kan Şekeri Düştüğünde Beslenme
Kan şekerinin ani düşmesi önlem alınmasını gerektiren bir durumdur. Diyabetli kişinin öğün atlaması veya öğün saatini geciktirmesi, aşırı fiziksel aktivitede bulunması nedenleri ile kan şekeri düşebilir. Eğer hafif belirtiler varsa ilk önce kan şekerinizi ölçüp, eğer 70 mg/dl altında ise 2- 3 adet kesme şeker verilebilir veya 1 çay bardağı meyve suyu da tüketilir. 15 dakika sonra tekrar düzelme olmazsa 4- 5 adet kesme şeker veya meyve suyu tüketilir.

 

Kan Şekeri Yükseldiğinde Beslenme
Ağız kuruluğu, sık aralıklarla idrara çıkma, aşırı susama, halsizlik gibi belirtiler varsa kan şekeri yüksek demektir. Bu durumda insülin dozu tekrardan ayarlanmalıdır.